فرض کنید قصد خرید یک محصول جدید را دارید. وارد صفحه رسمی برند میشوید و با مجموعهای از تصاویر حرفهای، توضیحات دقیق و پیامهای تبلیغاتی جذاب مواجه میشوید. همهچیز بهخوبی طراحی شده است، اما هنوز درباره خرید مطمئن نیستید.
کمی بعد، ویدئویی از فردی میبینید که همان محصول را خریده و تجربه استفاده از آن را توضیح میدهد. ویدئو نورپردازی حرفهای ندارد، تدوین آن ساده است و فرد حتی به یکی از نقاط ضعف محصول اشاره میکند.
کدام محتوا میتواند بیشتر به تصمیمگیری شما کمک کند؟
پاسخ برای همه افراد یکسان نیست، اما این موقعیت یکی از تفاوتهای مهم میان محتوای رسمی برند و تجربهای را نشان میدهد که از زبان مصرفکننده روایت میشود.
مخاطبان همیشه به دنبال شنیدن ادعاهای برند نیستند؛ گاهی میخواهند بدانند یک محصول در زندگی واقعی چگونه عمل میکند و دیگران چه تجربهای از استفاده از آن داشتهاند.
این همان نقطهای است که محتوای تولیدشده توسط کاربر یا UGC در استراتژی بازاریابی و ارتباطات برند اهمیت پیدا میکند.
محتوای تولیدشده توسط کاربر (UGC) چیست؟
محتوای تولیدشده توسط کاربر یا User-Generated Content که به اختصار UGC نامیده میشود، به محتوایی گفته میشود که کاربران، مشتریان یا اعضای یک جامعه مخاطب، بهجای خود برند، تولید میکنند.
این محتوا میتواند شامل عکس، ویدئو، نظر درباره محصول، تجربه خرید، محتوای آموزشی، پست شبکه اجتماعی یا روایت شخصی از استفاده از یک خدمت باشد.
برای مثال، زمانی که فردی از محصول خریداریشده عکس میگیرد و آن را در صفحه شخصی خود منتشر میکند، یک نمونه از UGC شکل گرفته است.
همچنین وقتی مشتری تجربه استفاده از یک اپلیکیشن را توضیح میدهد، درباره کیفیت خدمات یک مجموعه نظر مینویسد یا ویدئویی از بازکردن بسته محصول منتشر میکند، محتوای او میتواند در این دسته قرار بگیرد.
ویژگی اصلی این محتوا آن است که از تجربه یا نگاه فردی خارج از ساختار تولید محتوای رسمی برند شکل میگیرد.
البته باید میان UGC واقعی و محتوایی که صرفاً به سبک تجربه کاربران تولید میشود تفاوت قائل شد. امروزه برخی برندها با تولیدکنندگان محتوا برای ساخت ویدئوهای شبیه تجربه مشتری همکاری میکنند. این نوع محتوا در بازار تبلیغات گاهی UGC نامیده میشود، اما لزوماً تجربه مستقل یک مشتری واقعی نیست.
چرا محتوای UGC برای برندها اهمیت دارد؟
در فضای تبلیغاتی، برندها درباره ویژگیها، مزایا و ارزش محصولات خود صحبت میکنند. این ارتباط برای معرفی محصول ضروری است، اما مخاطب میداند که پیام از سوی فروشنده ارائه شده است.
در مقابل، محتوایی که توسط مشتری واقعی تولید میشود، امکان مشاهده محصول از زاویهای متفاوت را فراهم میکند.
این تفاوت میتواند در چند بخش از ارتباط برند با مخاطب اهمیت داشته باشد.
۱. نمایش تجربه واقعی بهجای تکرار ادعاهای تبلیغاتی
تبلیغات معمولاً تلاش میکنند مهمترین ویژگیهای محصول را در قالبی جذاب ارائه دهند.
اما کاربران در محتوای خود ممکن است به جنبههایی اشاره کنند که برای تیم تبلیغات در اولویت نبوده است.
برای مثال، یک برند تولیدکننده کیف ممکن است در تبلیغات بر طراحی ظاهری و جنس محصول تأکید کند. در حالی که مشتریان در ویدئوهای خود درباره فضای داخلی کیف، راحتی استفاده روزانه یا نحوه قرارگرفتن وسایل صحبت کنند.
این اطلاعات میتوانند به مخاطبان دیگر کمک کنند محصول را در موقعیتهای واقعی تصور کنند.
همچنین برای برند، چنین محتوایی فرصتی برای شناخت ویژگیهایی فراهم میکند که مصرفکنندگان در عمل به آنها توجه دارند.
۲. کمک به شکلگیری اعتماد
یکی از چالشهای تبلیغات، فاصله میان ادعای برند و تجربه واقعی مخاطب است.
هرچه این فاصله بیشتر باشد، احتمال شکلگیری تردید و بیاعتمادی نیز افزایش پیدا میکند.
محتوای کاربران میتواند اطلاعاتی درباره تجربه استفاده از محصول ارائه دهد که در پیامهای رسمی برند وجود ندارد.
البته نباید تصور کرد هر محتوای تولیدشده توسط کاربر الزاماً معتبر یا قابلاعتماد است.
نظرات ساختگی، محتوای سفارشی بدون اعلام همکاری، تجربههای غیرواقعی و روایتهای گمراهکننده میتوانند اثر معکوس داشته باشند.
آنچه میتواند به اعتماد کمک کند، واقعیبودن تجربه، شفافیت درباره رابطه تولیدکننده با برند و امکان مشاهده دیدگاههای متنوع است.
۳. افزایش مشارکت مخاطبان در ارتباطات برند
در مدل سنتی تبلیغات، برند پیام را تولید میکند و مخاطب دریافتکننده آن است.
اما در کمپینهای مبتنی بر UGC، مخاطب میتواند در شکلگیری محتوای ارتباطی نقش فعالتری داشته باشد.
برای مثال، یک برند لوازم سفر ممکن است از مشتریان بخواهد تجربه استفاده از محصولاتش را در سفرهای خود ثبت کنند.
در این شرایط، ارتباط به نمایش یک تبلیغ محدود نمیشود. کاربران میتوانند تجربههای خود را به اشتراک بگذارند، درباره محتواهای دیگران گفتوگو کنند و در شکلگیری روایتهای متنوع پیرامون برند مشارکت داشته باشند.
این مشارکت، در صورت طراحی مناسب، میتواند رابطه مخاطب و برند را از یک ارتباط صرفاً معاملاتی فراتر ببرد.
۴. شناخت بهتر نیازها و دغدغههای مشتریان
UGC فقط یک ابزار تولید و توزیع محتوا نیست؛ میتواند منبعی برای شناخت مخاطب نیز باشد.
وقتی مشتریان درباره تجربه استفاده از محصول صحبت میکنند، بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم اطلاعاتی درباره نیازها، انتظارات و مشکلات خود ارائه میدهند.
برای مثال، تکرار یک پرسش درباره نحوه استفاده از محصول ممکن است نشان دهد آموزش اولیه آن کافی نیست.
یا اگر کاربران مرتباً به ویژگی مشخصی اشاره میکنند، ممکن است همان ویژگی در تصمیم خرید آنها اهمیت بیشتری داشته باشد.
تحلیل این اطلاعات میتواند به تیمهای بازاریابی، روابط عمومی، تولید محتوا و حتی توسعه محصول کمک کند.
انواع محتوای UGC کداماند؟
محتوای تولیدشده توسط کاربر محدود به عکس و ویدئوی شبکههای اجتماعی نیست.
بسته به نوع محصول، رفتار مخاطب و بستر انتشار، شکلهای متفاوتی از UGC قابل استفاده هستند.
نظرات و تجربههای مشتریان
دیدگاههای ثبتشده درباره محصول یا خدمات، از رایجترین انواع محتوای کاربران هستند.
این نظرات ممکن است در وبسایت فروشگاهی، صفحه محصول، پلتفرمهای بررسی خدمات یا شبکههای اجتماعی منتشر شوند.
ارزش این محتوا به تعداد نظرات مثبت محدود نیست. بازخوردهای انتقادی نیز میتوانند به سایر مخاطبان برای شناخت دقیقتر محصول و به برند برای شناسایی نقاط قابل بهبود کمک کنند.
عکسهای واقعی از محصول
عکسهایی که کاربران در محیط زندگی، محل کار یا سفر از محصول ثبت میکنند، میتوانند کاربرد واقعی آن را نشان دهند.
این تصاویر معمولاً با عکسهای استودیویی تفاوت دارند و ممکن است اطلاعاتی درباره اندازه، ظاهر، نحوه استفاده و تناسب محصول با موقعیتهای مختلف ارائه دهند.
ویدئوهای تجربه استفاده و جعبهگشایی
ویدئوهای بازکردن بسته محصول، آموزش استفاده، بررسی تجربه خرید یا مقایسه ویژگیهای محصول از قالبهای رایج UGC هستند.
برای برخی محصولات، نمایش فرایند استفاده میتواند به رفع ابهام مخاطبان کمک کند.
البته کیفیت اطلاعات ارائهشده و واقعیبودن تجربه، از ظاهر حرفهای یا غیرحرفهای ویدئو مهمتر است.
محتوای آموزشی کاربران
گاهی کاربران روشهای تازهای برای استفاده از یک محصول پیدا میکنند یا تجربه خود را در قالب آموزش منتشر میکنند.
این نوع محتوا میتواند ارزش کاربردی بالایی داشته باشد؛ زیرا به پرسشها و نیازهایی پاسخ میدهد که از تجربه مصرفکننده شکل گرفتهاند.
روایت تجربه حضور در رویداد
UGC تنها به محصولات فیزیکی مربوط نیست.
شرکتکنندگان در رویدادها، نمایشگاهها، جشنوارهها و تجربههای حضوری نیز میتوانند عکس، ویدئو و روایتهای شخصی خود را منتشر کنند.
چنین محتواهایی ممکن است ابعادی از تجربه مخاطب را نشان دهند که در پوشش رسمی رویداد دیده نشدهاند.
تفاوت UGC با اینفلوئنسر مارکتینگ چیست؟
یکی از پرسشهای رایج این است که آیا محتوای تولیدشده توسط کاربران همان اینفلوئنسر مارکتینگ است؟
پاسخ کوتاه، خیر است؛ اگرچه این دو حوزه میتوانند با یکدیگر همپوشانی داشته باشند.
در اینفلوئنسر مارکتینگ، برند معمولاً با فردی همکاری میکند که جامعه مخاطب مشخصی دارد و میتواند از طریق اعتبار، تخصص یا نفوذ خود پیام برند را منتقل کند.
اما در UGC، تمرکز اصلی بر محتوا و تجربهای است که از سوی کاربران یا تولیدکنندگان مستقل شکل میگیرد.
ممکن است فردی تنها چندصد دنبالکننده داشته باشد، اما ویدئوی مفیدی درباره تجربه استفاده از یک محصول تولید کند.
این محتوا میتواند برای برند ارزشمند باشد، حتی اگر خود فرد جامعه مخاطب گستردهای نداشته باشد.
در مقابل، یک اینفلوئنسر ممکن است با هدف معرفی محصول به مخاطبان صفحه خود، محتوایی تبلیغاتی منتشر کند.
تفاوت دیگر به نحوه انتشار مربوط است. در برخی همکاریهای UGC، برند حق استفاده از محتوای تولیدکننده را دریافت میکند و آن را در رسانههای خودش منتشر میکند.
اما در اینفلوئنسر مارکتینگ، دسترسی به مخاطبان خود اینفلوئنسر معمولاً بخشی مهم از همکاری است.
| معیار | UGC | اینفلوئنسر مارکتینگ |
|---|---|---|
| تمرکز اصلی | محتوا و تجربه کاربر | نفوذ و ارتباط فرد با مخاطبان |
| تولیدکننده | مشتری، کاربر یا تولیدکننده مستقل | فرد دارای جامعه مخاطب |
| مدل همکاری | ارگانیک یا سفارشی | معمولاً همکاری برنامهریزیشده |
| محل انتشار | صفحه کاربر، رسانه برند یا تبلیغات | غالباً صفحه اینفلوئنسر و گاهی رسانه برند |
| معیار مهم ارزیابی | کیفیت، اصالت و کاربرد محتوا | تناسب مخاطب، اعتبار و اثربخشی همکاری |
این مرزبندی همیشه قطعی نیست. یک اینفلوئنسر میتواند UGC تولید کند و یک تولیدکننده UGC نیز ممکن است خودش اینفلوئنسر باشد.
برای مطالعه بیشتر میتوان به مقاله «اینفلوئنسر مارکتینگ؛ انتخاب اینفلوئنسر مناسب چگونه به نتیجه کمپین کمک میکند؟» در وبسایت فانوس مراجعه کرد.
آیا محتوای UGC همیشه رایگان و خودجوش است؟
خیر. یکی از برداشتهای اشتباه درباره UGC این است که برند بدون صرف هزینه میتواند به حجم زیادی از محتوای قابل استفاده دسترسی داشته باشد.
بخشی از محتوای کاربران بهصورت خودجوش تولید میشود. برای مثال، فردی از خرید خود رضایت دارد و بدون درخواست برند، تجربهاش را منتشر میکند.
اما برندها میتوانند برنامههایی نیز برای تشویق کاربران به تولید محتوا طراحی کنند.
چالشهای مشارکتی، مسابقات، دعوت به روایت تجربه و ارائه مشوقهای مشخص از روشهای متداول هستند.
علاوه بر این، برخی برندها با تولیدکنندگان محتوا قرارداد میبندند تا ویدئو یا تصویرهایی در قالب تجربه مصرفکننده تولید کنند.
این فعالیتها ممکن است هزینه تولید، مدیریت، انتخاب محتوا، دریافت مجوز، کنترل کیفیت و انتشار داشته باشند.
بنابراین هزینه UGC باید در چارچوب کل فرایند بررسی شود، نه صرفاً هزینه تصویربرداری یا تولید اولیه.
موضوع مهم دیگر، شفافیت است.
اگر تولید محتوا در ازای دریافت پول، هدیه یا مزیت مشخص انجام شده باشد، این رابطه نباید بهشکلی ارائه شود که مخاطب آن را با یک تجربه کاملاً مستقل اشتباه بگیرد.
چگونه یک کمپین UGC طراحی کنیم؟
یک کمپین UGC موفق تنها با درخواست انتشار عکس یا ویدئو آغاز نمیشود.
برای اینکه مشارکت کاربران به یک فعالیت ارتباطی هدفمند تبدیل شود، لازم است مسئله برند، انگیزه مخاطب، قالب محتوا و مسیر استفاده از خروجیها مشخص باشد.
مرحله اول: هدف کمپین را تعیین کنید
نخست باید مشخص شود برند چرا به محتوای کاربران نیاز دارد.
آیا هدف نمایش کاربرد واقعی محصول است؟ افزایش شناخت برند؟ جمعآوری تجربه مشتریان؟ تولید محتوای آموزشی یا ایجاد مشارکت در شبکههای اجتماعی؟
برای مثال، اگر کاربران یک اپلیکیشن درباره نحوه استفاده از قابلیت جدید آن پرسشهای زیادی دارند، هدف کمپین میتواند جمعآوری تجربههای آموزشی کاربران باشد.
اما اگر محصول تازهای معرفی شده، ممکن است برند بخواهد تجربه نخستین خریداران را ثبت کند.
این دو هدف به طراحیهای متفاوتی نیاز دارند.
مرحله دوم: انگیزه مشارکت مخاطب را بشناسید
نباید تصور کرد کاربران صرفاً به دلیل درخواست برند حاضر به تولید محتوا میشوند.
کاربر باید دلیلی برای مشارکت داشته باشد.
این انگیزه ممکن است امکان نمایش تجربه شخصی، حضور در یک جامعه علاقهمند، مشارکت در یک چالش خلاقانه یا دریافت مشوقی مشخص باشد.
اما انگیزه باید با ماهیت برند و نوع محتوا تناسب داشته باشد.
برای مثال، در کمپینی که هدف آن جمعآوری تجربه واقعی مشتریان است، ارائه جایزه صرفاً برای انتشار نظر مثبت میتواند اعتبار نتایج را کاهش دهد.
در مقابل، دعوت به ثبت تجربه صادقانه، بدون الزام به مثبتبودن آن، مسیر مناسبتری برای جمعآوری بازخوردهای معتبر است.
مرحله سوم: یک ایده ساده و قابل اجرا طراحی کنید
ایده کمپین باید بهگونهای باشد که مخاطب بدون نیاز به تجهیزات حرفهای بتواند در آن مشارکت کند.
درخواست تولید ویدئویی پیچیده با تدوین حرفهای ممکن است تعداد مشارکتکنندگان را محدود کند.
اما یک پرسش روشن، چالش ساده یا دعوت به ثبت تجربه واقعی میتواند مانع ورود مخاطب را کاهش دهد.
برای نمونه، یک برند لوازم سفر میتواند از مشتریان بخواهد تصویری از وسایلی که همیشه در سفر همراه دارند منتشر کنند و توضیح دهند چرا این وسایل برایشان ضروری هستند.
در چنین کمپینی، محتوا صرفاً نمایش محصول نیست؛ بلکه بخشی از تجربه و سبک زندگی مخاطب را نیز روایت میکند.
مرحله چهارم: قواعد مشارکت و استفاده از محتوا را مشخص کنید
پیش از آغاز کمپین لازم است شرایط مشارکت برای کاربران روشن باشد.
این شرایط میتواند شامل قالب محتوا، زمان ارسال، روش ثبت آثار، معیارهای انتخاب، نحوه اعلام نتایج و شرایط استفاده برند از محتوا باشد.
همچنین باید مشخص شود چه محتواهایی پذیرفته نمیشوند؛ برای مثال، محتوای ناقض حریم خصوصی دیگران، استفاده بدون مجوز از تصاویر اشخاص یا آثار متعلق به دیگران و محتوای گمراهکننده.
شفافبودن قواعد از ابتدا، احتمال اختلاف میان برند و مشارکتکنندگان را کاهش میدهد.
مرحله پنجم: محتوای دریافتی را بررسی و دستهبندی کنید
پس از آغاز کمپین، صرف جمعآوری محتوا کافی نیست.
تیم اجرایی باید بتواند آثار را بر اساس موضوع، کیفیت اطلاعات، ارتباط با اهداف و وضعیت مجوز استفاده دستهبندی کند.
برای مثال، محتوای کاربران ممکن است در گروههای تجربه خرید، آموزش استفاده، پرسشهای متداول، پیشنهادهای بهبود و روایتهای خلاقانه قرار بگیرد.
این دستهبندی امکان استفاده هدفمندتر از محتوا و تحلیل بازخوردهای مخاطبان را فراهم میکند.
مرحله ششم: محتوا را متناسب با نقش هر رسانه منتشر کنید
تمام محتواهای کاربران الزاماً نباید در صفحه رسمی برند منتشر شوند.
برخی آثار برای معرفی تجربه واقعی در صفحه محصول مناسباند، برخی میتوانند در شبکههای اجتماعی بازنشر شوند و بعضی ممکن است برای تهیه گزارشهای محتوایی یا تحلیل تجربه مشتریان کاربرد داشته باشند.
در صورت دریافت مجوز لازم، محتوای منتخب میتواند در کمپین تبلیغاتی نیز استفاده شود.
برای هماهنگکردن این فعالیتها با رسانههای مختلف، میتوان از چارچوبهایی مانند مدل PESO استفاده کرد؛ چارچوبی که نقش رسانههای پولی، اکتسابی، اشتراکی و اختصاصی را در ارتباطات برند مشخص میکند.
نمونه اجرای کمپین UGC برای یک برند ایرانی
فرض کنیم یک فروشگاه آنلاین لوازم سفر قصد دارد ارتباط نزدیکتری با مشتریان خود ایجاد کند و کاربرد واقعی محصولاتش را نمایش دهد.
برند میتواند کمپینی با عنوان فرضی «همراه سفر من» طراحی کند.
از مشتریان دعوت میشود عکس یا ویدئوی کوتاهی از یکی از وسایل همراه خود در سفر منتشر کنند و توضیح دهند چرا آن وسیله را انتخاب کردهاند.
برای اجرای این ایده، برنامه میتواند چنین طراحی شود:
هدف کمپین: جمعآوری تجربههای واقعی مشتریان و افزایش شناخت مخاطبان از کاربرد محصولات در موقعیتهای مختلف.
مخاطبان: خریداران فعلی و علاقهمندان به سفر و طبیعتگردی.
قالب مشارکت: ویدئوی کوتاه، عکس همراه با توضیح یا روایت متنی از تجربه استفاده.
مسیر ارسال: ثبت محتوا از طریق فرم اختصاصی یا انتشار در شبکه اجتماعی همراه با روش مشخص شناسایی آثار.
انگیزه مشارکت: معرفی تجربههای منتخب در رسانه برند و برگزاری قرعهکشی میان آثار واجد شرایط، بدون وابستهکردن شانس انتخاب به مثبتبودن نظر.
استفاده از محتوا: انتشار آثار منتخب پس از دریافت اجازه مناسب از تولیدکننده.
شاخصهای ارزیابی: تعداد مشارکتکنندگان واقعی، میزان محتوای قابل استفاده، کیفیت تجربههای ثبتشده و تعامل مخاطبان با محتوای منتشرشده.
این کمپین میتواند علاوه بر تولید محتوا، اطلاعاتی درباره نحوه استفاده مشتریان از محصولات نیز فراهم کند.
برای مثال، ممکن است مشخص شود یک مدل کولهپشتی بیشتر در سفرهای کوتاه استفاده میشود، در حالی که برند پیش از آن در تبلیغات بر کاربردهای دیگری تأکید داشته است.
چنین یافتهای میتواند در تدوین پیامهای آینده برند مؤثر باشد.
این سناریو یک مثال فرضی آموزشی است و به کمپین اجراشده توسط برند واقعی اشاره ندارد.
حقوق استفاده از محتوای کاربران؛ موضوعی که نباید نادیده گرفته شود
یکی از مهمترین موضوعات در بازاریابی UGC، حق استفاده از محتوایی است که افراد دیگر تولید کردهاند.
انتشار عمومی یک عکس یا ویدئو در شبکه اجتماعی لزوماً به معنای اجازه استفاده تجاری از آن توسط برند نیست.
همچنین تگشدن نام برند یا استفاده از هشتگ کمپین، بهتنهایی نباید مجوز نامحدود استفاده از محتوا تلقی شود.
پیش از بازنشر محتوای کاربران، بهخصوص در تبلیغات پولی، بهتر است اجازهای روشن و قابل استناد دریافت شود.
این اجازه باید تا حد امکان مشخص کند محتوا در چه رسانههایی، برای چه اهدافی، در چه محدوده زمانی و با چه شرایطی استفاده خواهد شد.
اگر تصویر یا صدای افراد دیگری نیز در محتوا وجود دارد، ممکن است دریافت رضایت آنها ضروری باشد.
همچنین استفاده از موسیقی، تصاویر یا سایر آثار متعلق به اشخاص ثالث میتواند محدودیتهای جداگانهای داشته باشد.
در کنار حقوق انتشار، اصالت محتوا نیز اهمیت دارد. برند نباید با ویرایش گمراهکننده، نظر واقعی کاربر را به ادعایی متفاوت تبدیل کند.
از سوی دیگر، اگر محتوای کاربر در چارچوب همکاری تبلیغاتی تولید شده است، رابطه تجاری باید مطابق قوانین و الزامات پلتفرم مربوطه بهصورت شفاف اعلام شود.
جزئیات حقوقی این موضوع به کشور، نوع محتوا، شرایط توافق و رسانه انتشار بستگی دارد.
چگونه اثربخشی کمپین UGC را اندازهگیری کنیم؟
موفقیت کمپین UGC نباید صرفاً بر اساس تعداد محتوای دریافتشده ارزیابی شود.
ممکن است یک کمپین صدها اثر دریافت کند، اما بخش زیادی از آنها با هدف برند ارتباط نداشته باشند یا امکان استفاده مجدد از آنها وجود نداشته باشد.
در مقابل، تعداد محدودتری از تجربههای واقعی و مرتبط میتواند اطلاعات ارزشمندی برای مخاطبان و تیم بازاریابی فراهم کند.
برای ارزیابی دقیقتر، میتوان چهار گروه شاخص را بررسی کرد.
شاخصهای مشارکت
تعداد کاربران شرکتکننده، تعداد آثار معتبر، نرخ مشارکت مخاطبان دعوتشده و سهم کاربران جدید از جمله معیارهای این بخش هستند.
در این مرحله باید میان تعداد کل آثار و تعداد تولیدکنندگان یکتا تفاوت وجود داشته باشد.
شاخصهای کیفیت محتوا
تناسب آثار با هدف کمپین، اصالت تجربه، کاملبودن اطلاعات، قابلیت استفاده و وضعیت دریافت مجوز از معیارهای مهم این بخشاند.
برای مثال، تعداد محتواهایی که با مجوز معتبر قابلیت انتشار در رسانههای برند را دارند، میتواند شاخص عملیاتی مناسبی باشد.
شاخصهای ارتباطی
میزان بازنشر، کیفیت گفتوگوها، پرسشهای ایجادشده و تغییر نوع تعامل مخاطبان میتوانند به شناخت اثر ارتباطی کمپین کمک کنند.
البته این شاخصها باید با توجه به تفاوت رسانهها و رفتار مخاطبان تفسیر شوند.
شاخصهای تجاری
در کمپینهایی که هدف آنها کمک به فروش یا جذب مشتری است، میتوان نرخ تبدیل صفحات دارای UGC، تعداد سرنخها یا رفتار مخاطبان پس از مواجهه با محتوا را بررسی کرد.
بااینحال، افزایش فروش همزمان با اجرای کمپین، بهتنهایی اثبات نمیکند که UGC عامل آن بوده است.
برای ارزیابی دقیقتر میتوان در صورت امکان، از آزمایشهای کنترلشده یا مقایسه شرایط مشابه استفاده کرد.
اشتباهات رایج برندها در استفاده از UGC
یکی از خطاهای متداول، تلاش برای کنترل کامل محتوای کاربران است.
اگر برند تمام جملات، زاویه روایت و نتیجهگیری را از پیش تعیین کند، ممکن است محتوا به یک تبلیغ رسمی شبیه شود و ویژگیهای تجربه مستقل را از دست بدهد.
اشتباه دیگر، توجه صرف به محتوای مثبت است.
اگر برند فقط نظرات کاملاً مثبت را نمایش دهد یا بازخوردهای انتقادی را بهشکل گمراهکننده حذف کند، ممکن است تصویر غیرواقعی از تجربه مشتریان ارائه دهد.
البته این موضوع به معنای الزام به انتشار هر محتوایی نیست. برند میتواند بر اساس قواعد مشخص و منصفانه، محتوای توهینآمیز، غیرمرتبط یا ناقض حقوق دیگران را مدیریت کند.
خطای سوم، اجرای کمپین بدون درنظرگرفتن انگیزه واقعی مخاطبان است.
درخواستی که تنها به نفع برند طراحی شده باشد، ممکن است دلیل کافی برای مشارکت کاربران ایجاد نکند.
اشتباه چهارم، نادیدهگرفتن حقوق مالکیت محتوا و حریم خصوصی است.
حتی یک محتوای بسیار جذاب نیز بدون اجازه مناسب نباید بهسادگی به دارایی تبلیغاتی برند تبدیل شود.
در نهایت، استفاده از معیارهای سطحی مانند تعداد آثار یا مجموع بازدیدها، بدون توجه به کیفیت و نقش محتوا در اهداف ارتباطی، میتواند ارزیابی کمپین را ناقص کند.
نقش روابط عمومی در مدیریت محتوای تولیدشده توسط کاربران
UGC معمولاً در حوزه بازاریابی محتوایی و شبکههای اجتماعی بررسی میشود، اما با روابط عمومی نیز ارتباط نزدیکی دارد.
روابط عمومی مسئولیت مهمی در شناخت نگرش مخاطبان، مدیریت گفتوگوها و حفظ ارتباط مؤثر میان سازمان و ذینفعان دارد.
محتوای کاربران میتواند به تیم روابط عمومی کمک کند موضوعات مورد توجه مخاطبان را شناسایی کند، پرسشهای پرتکرار را بررسی کند و درباره تجربه واقعی مشتریان شناخت بیشتری به دست آورد.
همچنین در شرایطی که نقد یا نارضایتی کاربران گسترش پیدا میکند، بررسی دقیق محتواهای منتشرشده میتواند بخشی از فرایند شناسایی مسئله و پاسخگویی سازمان باشد.
از طرف دیگر، مشارکت کاربران در رویدادها و فعالیتهای اجتماعی برند میتواند به شکلگیری روایتهایی کمک کند که صرفاً از مسیر رسانههای رسمی سازمان تولید نشدهاند.
بنابراین UGC در یک استراتژی ارتباطی حرفهای نباید تنها بهعنوان منبعی برای پرکردن تقویم محتوایی دیده شود.
ارزش آن میتواند در شناخت مخاطب، توسعه گفتوگو و ایجاد فرصتهایی برای ارتباط مستمر میان برند و جامعه کاربران باشد.
آیا UGC برای همه کسبوکارها مناسب است؟
امکان استفاده از محتوای کاربران به نوع کسبوکار، ماهیت محصول، رفتار مخاطبان و هدف ارتباطی برند بستگی دارد.
برای برندهای مصرفی، تجربه استفاده از محصول میتواند زمینه مناسبی برای تولید محتوای تصویری و ویدئویی فراهم کند.
در صنعت گردشگری، روایت تجربه سفر و خدمات میتواند نقش مهمی داشته باشد.
برای کسبوکارهای خدماتی، نظرات مشتریان و روایت تجربه دریافت خدمت ممکن است کاربرد بیشتری داشته باشند.
اما در بعضی حوزههای حساس، مانند خدمات درمانی، مالی یا فعالیتهایی که با اطلاعات شخصی افراد سروکار دارند، استفاده از محتوای مشتریان به ملاحظات جدیتری درباره حریم خصوصی، محرمانگی و صحت ادعاها نیاز دارد.
همچنین در بازارهای تخصصی و سازمانی، ممکن است بهجای چالشهای عمومی شبکههای اجتماعی، مطالعه موردی مشتریان، روایت تجربه همکاری یا محتوای آموزشی کاربران حرفهای اثربخشی بیشتری داشته باشد.
بنابراین UGC یک قالب ثابت برای همه برندها نیست؛ مجموعهای از ظرفیتهای ارتباطی است که باید بر اساس شرایط هر کسبوکار طراحی شود.
جمعبندی؛ وقتی مخاطب فقط دریافتکننده پیام نیست
محتوای تولیدشده توسط کاربر نشان میدهد روایت یک برند تنها در اختیار تیم تبلیغات و روابط عمومی آن نیست.
مشتریان و کاربران نیز از طریق تجربهها، پرسشها، نقدها و روایتهای شخصی خود در شکلگیری تصویر عمومی برند نقش دارند.
این محتوا میتواند به نمایش کاربرد واقعی محصولات، شناخت بهتر نیازهای مخاطبان، ایجاد مشارکت و تقویت ارتباط میان برند و مشتریان کمک کند.
اما ارزش UGC صرفاً به طبیعیبودن ظاهر ویدئوها یا تعداد محتواهای تولیدشده وابسته نیست.
واقعیبودن تجربه، شفافیت رابطه با تولیدکننده، رعایت حقوق محتوا، شناخت انگیزه مخاطبان و ارتباط فعالیتها با اهداف برند، عواملی هستند که کیفیت یک برنامه UGC را مشخص میکنند.
در نهایت، مهمترین فرصت UGC برای برندها این است که ارتباطات را از یک جریان یکطرفه خارج کنند و برای تجربه واقعی مخاطبان نیز جایگاه مشخصی قائل شوند.
برندها همیشه نمیتوانند تعیین کنند مخاطبان درباره آنها چه بگویند؛ اما میتوانند شرایطی ایجاد کنند که تجربههای واقعی، شنیده و بهدرستی درک شوند.
در آژانس روابط عمومی و تبلیغات فانوس، طراحی کمپینهای ارتباطی، تولید و انتشار محتوا، مدیریت فعالیتهای شبکههای اجتماعی و همکاری با تولیدکنندگان محتوا میتوانند در کنار یکدیگر به طراحی برنامههای مشارکتمحور برای برندها کمک کنند.
اگر کسبوکار شما به دنبال استفاده هدفمند از تجربه مشتریان در استراتژی محتوا و کمپینهای ارتباطی است، میتوانید از طریق بخش درخواست مشاوره فانوس برای بررسی نیازها و طراحی مسیر مناسب اقدام کنید.
پرسشهای متداول درباره UGC
UGC مخفف چیست؟
UGC مخفف User-Generated Content و به معنای محتوای تولیدشده توسط کاربر است. این محتوا میتواند شامل عکس، ویدئو، نظر مشتریان و روایت تجربه استفاده از محصول یا خدمات باشد.
تفاوت UGC با محتوای تبلیغاتی برند چیست؟
UGC توسط کاربران یا تولیدکنندگان خارج از ساختار رسمی برند تولید میشود، در حالی که محتوای تبلیغاتی برند معمولاً بر اساس برنامه، پیام و کنترل مستقیم سازمان شکل میگیرد. البته محتوای سفارشی به سبک UGC میتواند ویژگیهای هر دو را داشته باشد.
آیا تولید محتوای UGC رایگان است؟
همیشه خیر. بخشی از محتوا بهصورت خودجوش تولید میشود، اما برنامههای UGC ممکن است هزینههایی مانند مدیریت کمپین، مشوقهای مشارکت، تولید سفارشی و دریافت مجوز استفاده داشته باشند.
آیا میتوان عکس کاربران را بدون اجازه بازنشر کرد؟
انتشار عمومی محتوا یا تگشدن برند الزاماً مجوز استفاده تجاری از آن نیست. بهتر است پیش از استفاده مجدد، بهویژه در تبلیغات، اجازه روشن و قابل استناد دریافت شود.
چگونه یک کمپین UGC موفق طراحی کنیم؟
با تعیین هدف مشخص، شناخت انگیزه کاربران، طراحی ایدهای ساده، تدوین قواعد مشارکت، دریافت مجوزهای لازم و اندازهگیری شاخصهای مرتبط با کیفیت و نتیجه کمپین.
آیا UGC میتواند به افزایش فروش کمک کند؟
بله، در برخی شرایط میتواند به تصمیمگیری خرید کمک کند؛ اما میزان اثر آن به نوع محصول، کیفیت محتوا، جایگاه استفاده و ویژگیهای مخاطبان بستگی دارد. برای بررسی سهم واقعی UGC در فروش، باید از روشهای سنجش مناسب استفاده کرد.